Voor de algemene hemelverschijnselen deze maand, verwijzen we je graag door naar onze pagina  ‘Actuele hemelverschijnselen’. 

Hier vind je de sterrenhemel voor iedere maand terug, met daaronder algemene informatie en een lijst van alle 88 sterrenbeelden.

januari

mei

september

februari

juni

oktober

maart

juli

november

april

augustus

december

Wat zijn sterrenbeelden?

Een sterrenbeeld is een verzameling sterren die een figuur vormen als men ze door lijnen verbindt. De sterren van een sterrenbeeld lijken bij elkaar te staan aan het hemelgewelf in een herkenbare vorm.

sterrenbeelden-voorbeeld-1024x576_edited

Een gedeelte van de sterrenhemel met sterrenbeelden.

Sterrenbeelden krijgen de naam die de menselijke fantasie heeft gegeven aan de vorm. Reeds in de oude tijden herkende men bepaalde patronen aan de nachtelijke hemel waaraan men macht toeschreef. Meestal bevinden zich een of meer heldere sterren in de figuur. Deze patronen zijn slechts schijn: sterren, die gezien vanaf de aarde bij elkaar in de buurt staan, staan in werkelijkheid op zeer verschillende afstanden.

Tekening van de de Grote Beer.

Tekening van de de Grote Beer.

Naamgeving

Veel namen van onze sterrenbeelden gaan terug op het oude Mesopotamië, waar de hemelverschijnselen nauwkeurig werden geobserveerd en opgetekend in de Babylonische astronomische dagboeken. Babylonische benamingen als leeuw, krab, weegschaal, tweeling, schorpioen, enz. zijn via de Grieken doorgegeven. In de klassieke oudheid was er een lijst van 48 sterrenbeelden opgesteld door Ptolemeus. Veel van de sterrenbeelden die vanaf het noordelijk halfrond te zien zijn hebben nog steeds de namen die hij gebruikte.

De sterrenbeelden die te zien zijn vanaf de landen van de klassieke oudheid hebben veelal namen gekregen die afkomstig zijn uit de Griekse of Romeinse mythologie of van dieren. Naarmate de ontdekking van de wereld en dus ook van de hemelkoepel vorderde zijn de nieuwe sterrenbeelden vaak genoemd naar navigatiehulpmiddelen of andere zaken die toen “high-tech” waren, zoals het slingeruurwerk en de microscoop.

microscoop-1024x576.png

Tekening van de de Grote Beer.

De huidige indeling in sterrenbeelden is voornamelijk gebaseerd op de sterrenatlas die in 1603 werd uitgegeven door Johannes Bayer. Hierbij maakte hij al gebruik van gegevens die door ontdekkingsreizigers zoals Pieter Dirksz. Keyser en Frederik de Houtman verzameld waren.

microscoop-1024x576.png

Pagina uit de Uranometria van Johannes Bayer

De Internationale Astronomische Unie (IAU) heeft rond 1930 de exacte begrenzingen en aanduidingen van alle 88 sterrenbeelden vastgesteld. Hierbij is niet meer de vorm van het sterrenbeeld bepalend maar het gebied aan de hemel. Op die manier kan het sterrenbeeld gebruikt worden om objecten in dat gebied te benoemen.

Lijst van de 88 sterrenbeelden

Hieronder vind je alle 88 sterrenbeelden terug. Door ze aan te klikken krijg je meer informatie over o.a. de positie aan de hemel, beschrijving, aanwezige sterren en deepsky objecten en de periode waarin het sterrenbeeld het best te zien is. De kleuren geven aan in welke mate de sterrenbeelden zichtbaar zijn in de Benelux. Degene die niet of nauwelijks zichtbaar zijn, kunnen dan weer wel bewonderd worden wanneer je verder naar het zuiden reist. Zo zullen sterrenbeelden die nu groen kleuren, voor Zuid-Afrika bv eerder rood kleuren.

Goed zichtbaar

Matig of gedeeltelijk zichtbaar

Niet tot slecht zichtbaar

Achtersteven

Beeldhouwer

Centaur

Driehoek

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

Altaar

Beker

Cepheus

Duif

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

Andromeda

Boogschutter

Dolfijn

Eenhoorn

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

Arend

Cassiopeia

Draak

Eridanus

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen

invullen